{"id":3346,"date":"2026-01-22T00:47:52","date_gmt":"2026-01-22T00:47:52","guid":{"rendered":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/?p=3346"},"modified":"2026-01-22T00:47:53","modified_gmt":"2026-01-22T00:47:53","slug":"u-rwanda-rwabonye-ibimasa-byinka-zishobora-gukamwa-litiro-10000","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/2026\/01\/22\/u-rwanda-rwabonye-ibimasa-byinka-zishobora-gukamwa-litiro-10000\/","title":{"rendered":"U Rwanda rwabonye ibimasa by&#8217;inka zishobora gukamwa litiro 10,000"},"content":{"rendered":"\n<p>Ikigo gishinzwe Iterambere ry&#8217;Ubuhinzi n&#8217;Ubworozi(RAB) cyakiriye ibimasa<br>by&#8217;ifirizoni (holstein-friesian)<br>bivuye mu Budage, bizatanga intanga z&#8217;inka z&#8217;umukamo mwinshi ushobora kugera kuri litiro ibihumbi 10 mu gihe cyose inka imara yonsa (ikamwa).<\/p>\n\n\n\n<p>Imbuga za murandasi zirimo urufite inkuru https:\/\/agvetnepal.com\/holstein-friesian\/?utm, zigaragaza ko inka y&#8217;ifirizoni ishobora kumara iminsi 305(amezi 10) yonsa, ari na ko ikamwa.<\/p>\n\n\n\n<p>Bivuze ko icyororo cy&#8217;izitanga litiro ibihumbi 10 mu gihe zamara amezi 10 zonsa, ari inka ishobora gukamwa litiro zirenga 32 ku munsi mu gihe yariye neza kandi ikitabwaho bihagije.<\/p>\n\n\n\n<p>Kugeza ubu buri nka ikamwa mu Rwanda habariwemo izisanzwe zidatanga umukamo, itanga litiro 3.6 ku munsi (mu mpuzandengo), zihwanye na litiro 1000 mu gihe inka imara yonsa, nk&#8217;uko bigaragazwa n&#8217;inyigo yiswe Agricultural Household Survey ya 2023\/2024 yakozwe n&#8217;Ikigo cy&#8217;Ibarurishamibare (NISR).<\/p>\n\n\n\n<p>Ikigo RAB kivuga ko uretse ibyo bimasa 10 byamaze kugezwa mu Rwanda, mu kwezi kwa Mata k&#8217;uyu mwaka na bwo hategerejwe ibindi bimasa 20 by&#8217;amoko atandukanye ya Holstein-Friesian, Jersey na Brown Swiss y&#8217;ubworozi butanga amata, ndetse na Angus hamwe na Charolais zagenewe ubworozi bw&#8217;inyama.<\/p>\n\n\n\n<p>RAB ivuga ko izi mpfizi(ibimasa) zitezweho kongera umusaruro, ireme n\u2019ubwoko bw\u2019intanga z\u2019inka mu Rwanda, bikazakemura icyuho gisanzweho, ariko hagamijwe no kunoza imibereho y\u2019aborozi bari hirya no hino mu Gihugu.<\/p>\n\n\n\n<p>RAB ivuga kandi ko iyi gahunda ishyigikiye ishingwa ry\u2019Ikigo cy&#8217;Icyitegererezo mu Guteza Imbere icyororo cy&#8217;inka zitanga umusaruro mwinshi, giherereye i Songa mu Karere ka Huye.<\/p>\n\n\n\n<p>Ni ikigo gikoresha ikoranabuhanga rihanitse mu gutera intanga inka zibyara hamwe no kwimura intangangore (embryo transfer), ndetse kikaba gitanga amahugurwa, kigakora ubushakashatsi bugenerwa aborozi n\u2019abandi bahanga mu bworozi.<\/p>\n\n\n\n<p>Kuzana ibimasa bitanga icyororo kizavamo umusaruro mwinshi, nk&#8217;uko RAB ibisobanura, biri muri gahunda yiswe PSTA5 yo kuvugurura ubuhinzi n&#8217;ubworozi hamwe na gahunda ya Guverinoma NST2, hagamijwe kongera umusaruro w\u2019amata ukarenga toni miliyoni imwe n&#8217;ibihumbi 300 ku mwaka bitarenze 2028\/2029.<\/p>\n\n\n\n<p>MINAGRI irashaka gukuba kabiri musaruro w\u2019ubuhinzi n\u2019ubworozi bitarenze umwaka wa 2029, mu rwego rwo kuzamura ubukungu bw\u2019Igihugu ku rugero rwa 6% buri mwaka, kubonera Abaturarwanda ibiribwa bihagije, hamwe no kubona amadovize aturutse ku byoherezwa mu mahanga.<\/p>\n\n\n\n<p>Gusa ku bijyanye n&#8217;icyororo cy&#8217;inka zitanga umukamo, hari ingamba nshya zigomba gufatwa nk&#8217;uko MINAGRI yabyiyemeje mu nama mpuzamahanga yiswe &#8216;IDF Regional Dairy Conference Africa&#8217;, yateraniye i Kigali mu mpera za Gicurasi 2025, ikaba yarigaga ku kongera umukamo&nbsp;mu bihugu bya Afurika.<\/p>\n\n\n\n<p>Icyo gihe MINAGRI yavuze ko inka z&#8217;ifirizoni n&#8217;ubwo ziva hanze zitanga umukamo mwinshi, zigera mu Rwanda uwo mukamo ukagabanuka bitewe n&#8217;impamvu zitandukanye zirimo kutamenyera ikirere cyaho.<\/p>\n\n\n\n<p>Uwari Minisitiri, Dr Mark Cyubahiro Bagabe yagize ati &#8220;Inka iva hanze itanga&nbsp;umukamo&nbsp;urenga litiro 40 ku munsi (ni urugero yafashe), ariko yagera mu&nbsp;Rwanda&nbsp;&#8216;niba ari ukubera kurara habi, kutagaburirwa neza cyangwa ikirere itamenyereye&#8217;, igatangira gutanga amata atarenga litiro 20 ku munsi.&#8221;<\/p>\n\n\n\n<p>Icyo gihe Dr Bagabe yavugaga ko u&nbsp;Rwanda&nbsp;rugiye&nbsp;kuvugurura icyororo cy&#8217;inka zitanga&nbsp;umukamo&nbsp;rushingiye ku buryo bukoreshwa muri&nbsp;Brazil, Kenya cyangwa mu Buhinde (kuko ho hafite imiterere y&#8217;ikirere ihuje n&#8217;iy&#8217;u Rwanda).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ikigo gishinzwe Iterambere ry&#8217;Ubuhinzi n&#8217;Ubworozi(RAB) cyakiriye ibimasaby&#8217;ifirizoni (holstein-friesian)bivuye mu Budage, bizatanga intanga z&#8217;inka z&#8217;umukamo mwinshi ushobora kugera kuri litiro ibihumbi 10 mu gihe cyose inka imara yonsa (ikamwa). Imbuga za&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3347,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,12,76,29],"tags":[],"class_list":["post-3346","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ahabanza","category-amakuru","category-amatungo","category-incamake","category-ubukungu"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3346","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3346"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3346\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3348,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3346\/revisions\/3348"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3347"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3346"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3346"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3346"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}