{"id":3122,"date":"2025-12-17T17:25:02","date_gmt":"2025-12-17T17:25:02","guid":{"rendered":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/?p=3122"},"modified":"2025-12-17T17:25:04","modified_gmt":"2025-12-17T17:25:04","slug":"imyaka-25-ya-desantaralizasiyo-ni-izihe-serivisi-ukijya-gushakira-i-kigali","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/2025\/12\/17\/imyaka-25-ya-desantaralizasiyo-ni-izihe-serivisi-ukijya-gushakira-i-kigali\/","title":{"rendered":"Imyaka 25 ya Desantaralizasiyo: Ni izihe serivisi ukijya gushakira i Kigali?"},"content":{"rendered":"\n<p>Minisiteri y&#8217;Ubutegetsi bw&#8217;Igihugu (MINALOC) ivuga ko mu myaka 25 ishize (kuva muri 2001 kugeza ubu) serivisi za Leta zimaze kwegerezwa abaturage (Decentralisation) ku rugero rurenga 41% bigizwemo uruhare n&#8217;inzego z&#8217;ibanze.<\/p>\n\n\n\n<p>Ushobora gutanga igitekerezo muri &#8216;comments&#8217; z&#8217;iyi nkuru cyangwa muri email kigaliinfonews@gmail.com, ukavuga serivisi za Leta utashoboraga kubona hafi, bikagusaba kujya i Kigali cyangwa ku biro by&#8217;Intara, ndetse ukavuga n&#8217;ahakiri imbogamizi n&#8217;uburyo zakemuka.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191008-1024x684.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3124\" srcset=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191008-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191008-300x200.jpg 300w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191008-768x513.jpg 768w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191008-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191008-2048x1367.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong>Apollinaire Mupiganyi Umuyobozi Nshingwabikorwa wa TI-Rwanda<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Umuryango mpuzamahanga urwanya ruswa n&#8217;akarengane, Transparency International-Rwanda(TI) hamwe na MINALOC bahurije hamwe imiryango itari iya Leta, kuri uyu wa 17 Ukuboza 2025, basuzuma uruhare bagize muri &#8216;decentralisation&#8217;, banasobanura uko babona ubushobozi bw&#8217;inzego z&#8217;ibanze mu kwegereza abaturage serivisi za Leta.<\/p>\n\n\n\n<p>Umuyobozi Mukuru muri MINALOC ushinzwe Ubukangurambaga no guhuza Ibikorwa by&#8217;Abakorerabushake, Richard Kubana, avuga ko kugeza ubu serivisi za Leta zirenga 41% zitangirwa ku Kagari, ku Murenge no ku rubuga Irembo, ariko icyifuzo kikaba ko abaturage bose bashobozwa kwitabira gahunda yiswe &#8216;Byikorere&#8217; ibaha serivisi batavuye aho bicaye (hakoreshejwe mudasobwa cyangwa telefone).<\/p>\n\n\n\n<p>Kubana agira ati &#8220;Iyo gahunda yitwa &#8216;Byikorere (yo guhabwa serivisi binyuze ku rubuga Irembo),&#8217; byagaragaye ko ishobora kugufasha kugabanya amafaranga wari gukoresha ku rugero hafi 71%, harimo ayo matike, umwanya, turibaza ngo &#8216;ni gute hafi 90% bya serivisi umuturage akenera yazibonera kuri telefone ye&#8217;, tubirimo rero!&#8221;<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"502\" src=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191109-1024x502.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3125\" srcset=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191109-1024x502.jpg 1024w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191109-300x147.jpg 300w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191109-768x376.jpg 768w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_191109.jpg 1080w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>Kubana ndetse n&#8217;Umuyobozi w&#8217;Akarere ka Gatsibo, Richard Gasana uhagarariye abandi bayobozi b&#8217;Uturere mu Rwanda (Dean), bavuga ko muri serivisi zikirimo kugeza abaturage kure cyane y&#8217;aho batuye hari izifitanye isano n&#8217;ubutaka, aho umuntu ngo atsindwa ntabyemere ahubwo akajuririra aho yumva bamurenganura kurushaho, bikarangira ageze ku rwego rw&#8217;Akarere cyangwa akaharenga.<\/p>\n\n\n\n<p>Kubana avuga ko hari inama yo ku rwego rw&#8217;Igihugu irimo abakozi bashinzwe Ubutaka mu Turere, bakaba bamaze ibyumweru birenga bibiri biherereye, bategura inyandiko yafasha gukemura ibibazo bifitanye isano n&#8217;ubutaka (amakimbirane abushingiyeho ndetse n&#8217;ibijyanye n&#8217;imyubakire).<\/p>\n\n\n\n<p>Mu byumweru bibiri bishize Umuryango Transparency International watangaje icyegeranyo ngarukamwaka kuri ruswa cyiswe Rwanda Bribery Index 2025, gishyira inzego z&#8217;ibanze ku mwanya wa kabiri muri ruswa, cyane cyane ifitanye isano n&#8217;ubutaka.<\/p>\n\n\n\n<p>Imiryango Transparency International, Institut de Recherche pour le Dialogue et la Paix (IRDP) na Health Development Initiative(HDI), ifashijwe n&#8217;ibigega mpuzamahanga by&#8217;u Bwongereza na Norvege bishinzwe Iterambere &#8216;UK International Development na Norwegian People&#8217;s Aid ndetse na Ambasade ya Denmark mu Rwanda, basoje umushinga w&#8217;ubufatanye wari umaze imyaka 15 ufasha abaturage kugira ijambo n&#8217;uruhare mu bibakorerwa<\/p>\n\n\n\n<p>Transparency International ikavuga ko uyu mushinga wiswe Public Policy Information Monitoring and Advocacy (PPIMA) wafashije abaturage gutanga amakuru aho batanyuzwe na serivisi bahabwa, bagira ijambo ku ngengo y&#8217;imari ndetse no gufatanya n&#8217;inzego mu igenamigambi ry&#8217;ibyo bifuza.<\/p>\n\n\n\n<p>Transparency ikaba isaba inzego nkuru z&#8217;Igihugu guharira uturere kugira ngo ibyifuzo abaturage batwo batanga ku bayobozi b&#8217;inzego z&#8217;ibanze bibe ari byo byubahirizwa, haba kuri serivisi zijyanye n&#8217;ubuzima, uburezi, ubuhinzi n&#8217;ibikorwaremezo.<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190939-1024x684.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3126\" srcset=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190939-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190939-300x200.jpg 300w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190939-768x513.jpg 768w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190939-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190939-2048x1367.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"684\" src=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190926-1024x684.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3127\" srcset=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190926-1024x684.jpg 1024w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190926-300x200.jpg 300w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190926-768x513.jpg 768w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190926-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190926-2048x1367.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190907-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3128\" srcset=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190907-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190907-300x200.jpg 300w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190907-768x512.jpg 768w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190907-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190907-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"683\" src=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190900-1024x683.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3129\" srcset=\"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190900-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190900-300x200.jpg 300w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190900-768x512.jpg 768w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190900-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-content\/uploads\/sites\/3\/2025\/12\/20251217_190900-2048x1365.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Minisiteri y&#8217;Ubutegetsi bw&#8217;Igihugu (MINALOC) ivuga ko mu myaka 25 ishize (kuva muri 2001 kugeza ubu) serivisi za Leta zimaze kwegerezwa abaturage (Decentralisation) ku rugero rurenga 41% bigizwemo uruhare n&#8217;inzego z&#8217;ibanze.&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3123,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,8,76],"tags":[141,127],"class_list":["post-3122","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ahabanza","category-amakuru","category-imibereho","category-incamake","tag-decentralisation","tag-rwanda"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3122"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3130,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3122\/revisions\/3130"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3123"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3122"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3122"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3122"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}