{"id":3026,"date":"2025-11-26T21:27:46","date_gmt":"2025-11-26T21:27:46","guid":{"rendered":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/?p=3026"},"modified":"2025-11-26T21:27:48","modified_gmt":"2025-11-26T21:27:48","slug":"u-rwanda-rugiye-kwibanda-kuri-gaz-ariko-harebwa-nuko-rwazakoresha-nikereyeri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/2025\/11\/26\/u-rwanda-rugiye-kwibanda-kuri-gaz-ariko-harebwa-nuko-rwazakoresha-nikereyeri\/","title":{"rendered":"U Rwanda rugiye kwibanda kuri gaz ariko harebwa n\u2019uko rwazakoresha nikereyeri"},"content":{"rendered":"\n<p>Guverinoma y\u2019u Rwanda ivuga ko irimo gukorana n\u2019Igihugu cya Arabiya Sawudite mu gushakira abaturage bose gaz yo gutekesha, harimo n\u2019ab\u2019amikoro make bazahabwa ijyanye n\u2019ayo bakoreye ku munsi, ariko hanatekerezwa ku ikoreshwa ry\u2019ingufu za nikereyeri zitwa SMR mu gihe kirambye.<\/p>\n\n\n\n<p>Minisitiri w\u2019Ibikorwa Remezo, Dr Jimmy Gasore, ari kumwe na mugenzi we w\u2019Ibidukikije, Dr Bernadette Arakwiye, babisobanuriye Sena kuri uyu wa Gatatu tariki 26 Ugushyingo 2025, muri gahunda yo kugeza kuri Sena ibisobanuro mu magambo bijyanye n\u2019icyo Guverinoma iteganya ku gushaka ibicanwa byasimbura ibiti.<\/p>\n\n\n\n<p>Guverinoma ivuga ko impamvu gucana inkwi byiyongereye aho kugabanuka kuva mu mwaka wa 2017 kugera muri 2024, byatewe n\u2019ishoramari rikiri rike mu gushaka ibicanwa byazisimbura.<\/p>\n\n\n\n<p>Impande zombi (Guverinoma na Sena) zivuga ko zihangayikishijwe no kubona abacana inkwi n\u2019amakara mu Gihugu bariyongereye kuva ku rugero rwa 83% muri 2017 bagera hafi kuri 94% mu mwaka ushize wa 2024, nyamara Leta yari yarihaye intego y\u2019uko uwo mwaka wa 2024 wari kugera abacana inkwi n\u2019amakara baragabanutse kugera kuri 42%.<\/p>\n\n\n\n<p>Iki kibazo basanga kibangamiye ibidukikije, kuko amashyamba yibasiwe, ndetse kikabangamira n\u2019ubuzima bw\u2019abantu bahumeka umwuka mubi wahumanijwe n\u2019imyotsi yo mu gikoni.<\/p>\n\n\n\n<p>Visi Perezida wa Sena ushinzwe imirimo y\u2019Inteko, Soline Nyirahabimana, imbere ya Minisitiri w\u2019Ibikorwaremezo na mugenzi we w\u2019Ibidukikije, yagize ati\u00abSena irifuza kumenya ibiteganyijwe gukorwa kugira ngo inzego zose zirebwa n\u2019izi ngamba, uko zizahuza imbaraga kugira ngo Igihugu kigere kuri za ntego twihaye zigera muri 2030.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Senateri Soline Nyirahabimana akaba yibutsa ko izo ntego u Rwanda rwihaye ari ukugabanya icanwa ry\u2019ibikomoka ku biti mu ngo, kuva kuri 93.8% muri 2024 kugera munsi ya 42%.<\/p>\n\n\n\n<p>Mu kumusubiza, Minisitiri w\u2019Ibikorwaremezo, Dr Jimmy Gasore, avuga ko Leta yatangiye kuzana abashoramari ihereye ku Banya-Arabiya Sawudite bashobora gucuruza amashyiga na gaz yo mu macupa manini n\u2019amato, kugera ku yagurwa amafaranga ibihumbi bibiri yitwa \u2018pay as you cook\u2019, ndetse ko iyo gazi igomba kuzagezwa ku baturage bose hirya no hino mu mijyi no mu cyaro.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr Gasore agira ati \u00ab&nbsp;Nk\u2019uyu mushinga witwa \u2018pay as you cook\u2019, aho umuturage ashobora kugura gaz bitewe n\u2019ubushobozi buhari, dufatanya n\u2019Igihugu cya Arabia Saudite ndetse n\u2019ikigo cyitwa B-Box, twahereye ku ngo ibihumbi 50 kugira ngo tubanze turebe niba iryo koranabuhanga rishya nta kibazo riteye, nyuma yaho tuzazamura tugere ku baturage benshi.&nbsp;\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Dr Gasore avuga ko Leta izabijyanisha no kureshya abashoramari benshi muri iyi gahunda, hamwe no gukangurira abaturage kuyitabira, ariko ko mu gihe kirambye u Rwanda ruzashaka uko hajya hatekeshwa ingufu za nikereyeri zo mu bwoko buto bwitwa SMR (Small Modular Reactor).<\/p>\n\n\n\n<p>Izi ngufu ni zo zabasha kugeza u Rwanda ku ngano ya megawati 3,000 zikenewe, aho kugeza ubu rukibona 1\/10 ry\u2019izo ngufu(megawati 300), zivuye ahanini ku ngomero z\u2019amashanyarazi, kuri gaz metane yo mu Kivu, kuri nyiramugengeri ndetse no ku mirasire y\u2019izuba.<\/p>\n\n\n\n<p>Muri aya masoko y\u2019ingufu yose, nta na hamwe hashobora guturuka megawati 3,000 nk\u2019uko Minisitiri Dr Gasore abisobanura, aho avuga ko ingomero zisigaje kubakwa zitarenga eshatu (kuri Nyabarongo na kuri Rusizi), kandi na zo ngo nta kintu kinini zabasha kongeraho.<\/p>\n\n\n\n<p>Ahandi hashobora kuva ingufu, ni kuri gaz yo mu kiyaga cya Kivu, ariko na yo ngo ntiyatanga ingufu zirenze megawati 100. Hari n\u2019ingufu zikomoka ku zuba, aho ibyuma bikurura imirasire y\u2019izuba, ibibasha gutanga megawati imwe gusa ngo bigomba kuba bitwikiriye ubutaka burenga hegitare imwe yose, ku buryo gushingira ku mirasire y\u2019izuba byateza Igihugu kubura aho guhinga.<\/p>\n\n\n\n<p>Dr Gasore akaba agira ati \u00ab&nbsp;Impamvu nk\u2019igihugu twahisemo SMR ni uko nta mpanuka ziteza, hari amato ya \u2018sub-marine\u2019 akoresha nikereyeri yo mu bwoko bwa SMR, akaba ari utugarama duke, karaza kakamara nk\u2019imyaka 6 gatanga umuriro ubundi kagatabwa mu kuzimu, kakamara nibura imyaka 100 (kugira ngo kabe katagifite ubumara). Ikindi ni uko hari n\u2019inganda zifata ibyo bisigazwa zikabikoresha ku buryo ubumara bwabyo bugenda bushira.\u00bb<\/p>\n\n\n\n<p>Ministiri w\u2019Ibidukije, Dr Bernadette Arakwiye, na we avuga ko abaturage bazakangurirwa kwitabira ari benshi gukoresha ibicanwa bitangiza ibidukikije hamwe no kurondereza ibikomoka ku biti.<\/p>\n\n\n\n<p>Avuga kandi ko hari imishinga u Rwanda ruzaganiraho n\u2019ibihugu bitagira amashyamba, kugira ngo bijye bitanga amafaranga mu rwego rwo kurufasha gukurura imyuka yangiza ikirere binyuze mu kubungabunga amashyamba cyimeza hamwe no gutera ibiti byinshi(ni byo bita isoko rya karubone).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Guverinoma y\u2019u Rwanda ivuga ko irimo gukorana n\u2019Igihugu cya Arabiya Sawudite mu gushakira abaturage bose gaz yo gutekesha, harimo n\u2019ab\u2019amikoro make bazahabwa ijyanye n\u2019ayo bakoreye ku munsi, ariko hanatekerezwa ku&hellip;<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3027,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,2,15,8,76],"tags":[136,135],"class_list":["post-3026","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-ahabanza","category-amakuru","category-ibidukikije","category-imibereho","category-incamake","tag-dr-bernadette-arakwiye","tag-dr-jimmy-gasore"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3026","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3026"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3026\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3028,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3026\/revisions\/3028"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3027"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3026"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3026"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kigaliinfo.com\/kinya\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3026"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}